Οι χώροι που επισκεφτήκαµε διασφαλίζουν το δικαίωµα επικοινωνίας των κρατουµένων, τόσο µε τον καθορισµό ωρών επισκεπτηρίου όσο και µε δικηγόρο, που επισκέπτεται συγκεκριµένο εντολέα. Ο Συνήγορος έχει εγκαταστήσει ήδη από το 2002 (υποθέσεις 1895,16822, στην ιστοσελίδα µας) διάλογο µε την ΕΛ.ΑΣ, για την ελεύθερη πρόσβαση δικηγόρων, εφιστά ωστόσο την προσοχή της ΕΛ.ΑΣ. σε τυχόν περιπτώσεις εισόδου των ίδιων πάντα, δικηγόρων σε χώρους κράτησης (βλ.αυτοψία στην Κόρινθο) ή ∆ιευθύνσεις Αλλοδαπών (βλ.αυτοψία στην Π.Ράλλη) επισηµαίνοντας ότι δεν πρέπει να καταλείπονται εντυπώσεις προνοµιακής µεταχείρισης ή άγρας πελατών. Η γενικότερη εποικοινωνία διασφαλίζεται µέσω καρτοτηλεφώνων (στην Αµυγδαλέζα κατά το χρόνο της αυτοψίας, 25-9-2012, δεν είχαν ακόµη εγκατασταθεί τηλεφωνικές γραµµές αλλά αργότερα το πρόβληµα αποκαταστάθηκε), εκτός από την Κόρινθο όπου υπάρχει ανοχή στη χρήση κινητών τηλεφώνων από τους κρατούµενους. Όσον αφορά την είσοδο ΜΚΟ στους χώρους που επιθυµούν να παρέχουν νοµική συνδροµή ή ενηµέρωση για διαδικασίες ασύλου, η επιφυλακτικότητα της ΕΛ.ΑΣ. (Α.∆/ντής Αλλοδαπών Αττικής, Α.∆/ντής Κορίνθου) φαίνεται να επιβεβαιώνει τη µη εφαρµογή του πνεύµατος ευρείας πρόσβασης της εγκυκλίου 5401/1-498001/3.01.2011 της ΕΛ.ΑΣ αλλά και του άρθρ.31 του Ν.3907/11. Ο Συνήγορος και πριν τον Ν.3907/11 είχε επισηµάνει ήδη από το 2002 (αναφορά 12393 στην ιστοσελίδα µας) ότι οι ΜΚΟ δεν µπορούν να αποκλειστούν, µε ανάλογη εφαρµογή του α.52 παρ.2 Σωφρονιστικού Κώδικα, από τους χώρους αστυνοµικής κράτησης, προκειµένου οι ανοιχτοί στον κοινωνικό έλεγχο χώροι να διασφαλίζουν την απαραίτητη διαφάνεια στη µεταχείριση των κρατουµένων και στον σεβασµό των δικαιωµάτων τους. • ∆ιαχωρισµός κρατουµένων Ως προς τις γυναίκες υφίσταται διαχωρισµός, οι γυναίκες κρατούνται µόνον στη ∆/νση Αλλοδαπών στην Π.Ράλλη, 134 συγκεκριµένα την ηµέρα της αυτοψίας, 4-10-12. Προβληµατική εικόνα η κράτηση µητέρων µε µωρά, θα έπρεπε να βρίσκονται σε χώρους φιλοξενίας, σύµφωνα και µε το Ν.3907/11. Ο Συνήγορος σηµειώνει ότι µία από τις περιπτώσεις των µητέρων µε µωρό αφορούσε κράτηση υπηκόου κράτους-µέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης την 4-10-12 (βλ.αυτοψία Π.Ράλλη). Ως προς τους ανηλίκους, ο Συνήγορος του Πολίτη έχει επανειληµµένα επισηµάνει ότι η κράτηση είναι το έσχατο µέτρο και αντ΄αυτού επιβάλλεται σωρηδόν όπως και στους ενηλίκους λόγω και της ανεπάρκειας των χώρων φιλοξενίας. Ο Συνήγορος πέρα από την ειδική έκθεσή του το 2005 σχετικά µε τον προβληµατικό χαρακτήρα της διοικητικής κράτησης ασυνόδευτων ανηλίκων, έχει προ µηνός απευθύνει χωριστό έγγραφο στην ηγεσία της ΕΛ.ΑΣ., προτείνοντας τη µείωση του ανώτατου ορίου κράτησης όπως ορίζεται στο π.δ. 116/12. Στις παρούσες αυτοψίες, ο Συνήγορος περιορίζεται στη διαπίστωση της άρνησης της ΕΛ.ΑΣ. να διαχωρίσει τους δια γυµνού οφθαλµού ανηλίκους (βλ.αυτοψία Κορίνθου), µε προφορική εξήγηση την ασάφεια των επιστηµονικών µεθόδων προσδιορισµού της ηλικίας γι’ αυτούς που δεν έχουν χαρτιά. Ο Συνήγορος παρατηρεί ότι ενδείκνυται ο συνδυασµός των υφιστάµενων µεθόδων (οδοντιατρικής εξέτασης και ακτινογραφίας καρποκλείδας µε ψυχολογική διάγνωση) προκειµένου να υπάρξει προσδιορισµός της ηλικίας. Σε κάθε περίπτωση, το τεκµήριο αµφιβολίας πρέπει να λειτουργεί υπέρ της προστασίας των ανηλίκων και όχι εναντίον τους. Σηµειώνεται το άρθρ.12 του Σωφρονιστικού Κώδικα, που διαχωρίζει τους νεαρούς κρατούµενους και µετά την ενηλικίωση µέχρι τα 21. Ο µη διαχωρισµός των διοικητικά κρατουµένων ανηλίκων συνιστά θεµελιώδη παραβίαση των δικαιωµάτων τους, όπως ο Συνήγορος έχει επισηµάνει ήδη από την αυτοψία του το 1999 στο Α.Τ.Οµονοίας. Πέραν της ανάλογης εφαρµογής του Σωφρονιστικού Κώδικα, επισηµαίνουµε πλέον και το άρθρ.32 του Ν.3907/11. • Φύλαξη και δοµή της υπηρεσίας 4