‫تقرير مركز االحتجاز‬ ‫‪SO‬‬ ‫"‪ "Mobile Info Team‬ڕاپۆرتێکی باڵوکردەوە کە لەسەر بنەمای ئەو توێژینەوەیە کە لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا‬ ‫ئەنجامیان داوە‪ .‬توێژینەوەکە لەسەر زیاتر لە ‪ ٥٠‬ئیفادە بوو لەگەڵ ئەو کەسانەی کە لە یەکێک لە شەش ناوەندی‬ ‫دەستبەسەرکردنی پێش دوورخستنەوە لە ویشکانی یۆنان ڕاگیرابوون لەوانە پارانستی (دراما)‪ ،‬زانتی‪ ،‬ئەمیگدالێزا‬ ‫(مێنیدی)‪ ،‬کۆرینت (کۆرینتۆس)‪ ،‬تاڤرۆس (پیترۆ ڕالی) یان فیالکیو ( ئۆرێستیادا)‪ .‬لەگەڵ خەڵکی ئەفغانستان‪،‬‬ ‫جەزائیر‪ ،‬میسر‪ ،‬ئێران‪ ،‬عێراق‪ ،‬کوردستان‪ ،‬مەغریب‪ ،‬پاکستان‪ ،‬سوریا و تورکیە قسەمان کرد‪ ،‬تەمەنیان لە نێوان‬ ‫‪ ١٦‬بۆ ‪. ٥١‬ساڵ بوو‪ .‬پرسیارەکانمان لەسەر بنەمای دەستڕاگەیشتن بە مافی پەنابەری‪ ،‬ڕاوێژکاری یاسایی‪ ،‬زانیاری‪،‬‬ ‫وەرگێڕان‪ ،‬بارودۆخی پاکوخاوێنی‪ ،‬ئاسانکاری سەرەتایی‪ ،‬چاودێری پزیشکی و دەروونی‪ ،‬دەستڕاگەیشتن بە‬ ‫خوێندن یان چاالکییە کات بەسەربردنەکان‪ ،‬و پراکتیزەکردنی ناڕەزایەتییەکان بوو‪.‬‬ ‫خەڵکی وڵاتی سێیەم‪ ،‬کە مافی یاسایی مانەوەیان لە یۆنان نییە و بە ڕێکاری پەنابەریدا تێناپەڕن یان‬ ‫ڕەتکردنەوەیان وەرگرتووە‪ ،‬دەتوانرێت لە ناوەندەکانی دەستبەسەرکردنی پێش دوورخستنەوە ڕابگیرێن‬ ‫لەکاتێکدا چاوەڕێی دیپۆرتکردنەوەن‪.‬‬ ‫پەناخوازان دەتوانرێت لە ناوەندەکانی دەستبەسەرکردنی پێش دوورخستنەوە بە هۆکاری تایبەت ڕابگیرێن‪،‬‬ ‫لەوانەش بە پاساوی ڕێکوپێکی گشتی کە بەو مانایەیە کە بە مەترسی بۆ سەر کۆمەڵگا دادەنرێت‪.‬‬ ‫دۆزینەوە سەرەکییەکان‬ ‫‪ .1‬سەبارەت بە ڕێکار و دەستڕاگەیشتن بە مافەکان‪:‬‬ ‫بەپێی یاسای یەکێتی ئەوروپا‪ ،‬دەستبەسەرکردن تەنها وەک دوا ڕێگە بەکاربهێنرێت‪ .‬بەڵام لێکۆڵینەوەکانمان تیشک‬ ‫دەخەنە سەر ئەوەی کە لە ساڵانی ڕابردوودا‪ ،‬بە تایبەتی لە دوای گۆڕانکارییەکانی یاساکان دوای هەڵبژاردنی حکومەتی نیا‬ ‫دیمۆکراتیا لە ساڵی ‪ ،٢٠١٩‬دەستبەسەرکردنی هاووڵاتیانی وڵاتی سێیەم بەپێی یاسای یۆنان بووەتە سیستماتیک‪ ،‬و بە‬ ‫کردەوە بۆ پەناخوازان ئاسایی بووەتەوە‪ .‬زۆربەی ئەو کەسانەی قسەمان لەگەڵ کردوون لەالیەن پۆلیسەوە دەستگیرکراون‬ ‫و پشکنینی بەڵگەنامەیان بۆ کراوە و لە بنکەیەکی پۆلیس ڕاگیراون پێش ئەوەی بۆ ماوەیەکی زۆر بگوازرێنەوە بۆ‬ ‫ناوەندێکی دەستبەسەرکردنی پێش دوورخستنەوە‪.‬‬ ‫‪45%‬ی چاوپێکەوتنەکانمان بۆ ماوەی زیاتر لە شەش مانگ ڕاگیراون‪ .‬وەڵامدەرەوەکان باسیان لە دووبارەبوونەوەی‬ ‫خولەکانی دەستبەسەرکردن و ئازادکردن کردووە‪ ،‬هەندێکجا�� دەبێتە هۆی دەستبەسەرکردنی خەڵک بۆ ماوەی کۆی‬ ‫گشتی ‪ ٣٣‬مانگ‪ .‬ئەمەش بەهۆی نەبوونی وەرگرتنەوەی فەرمی لە یۆنانەوە بۆ وڵاتانی وەک جەزائیر و مەغریب و تونس‪،‬‬ ‫بەهۆی دواکەوتنی کارگێڕییەوە‪.‬‬ ‫هەروەها لێکۆڵینەوەکەمان ئاماژەی بەوەدا کە کەمی زانیاری و تێگەیشتنێکی گرینگ هەیە سەبارەت بە مافەکانی‬ ‫دەستگیرکراوەکان لە دەستبەسەرکردندا‪ ،‬دۆخی گشتییان یان دۆخی ڕێکاری پەنابەرییان‪ .‬زیاتر لە ‪%90‬ی ئەو کەسانەی‬ ‫چاوپێکەوتنمان لەگەڵدا کردووە وتوویانە هیچ زانیارییەکیان سەبارەت بە دۆخی خۆیان و هۆکاری دەستبەسەرکردنیان و‬ ‫چۆنیەتی بەردەوامبوونیان پێنەگەیشتووە‪ .‬شیکاری زیاتری تۆمارەکانی تیمی زانیاری مۆبایل سەرلێشێواوییەکی بەرچاوی‬ ‫لە نێوان موکلەکانماندا ئاشکرا کرد کە لە ناوەندەکانی دەستبەسەرکردندا ڕاگیراون‪ ،‬کە بەهۆی نەبوونی خزمەتگوزاری‬ ‫وەرگێڕانەوە خراپتر بووە‪%40 .‬ی بەشداربووان وەرگێڕانیان بۆ دابین نەکراوە و پشتیان بە پشتیوانی هاوڕێ‬ ‫دەستگیرکراوەکان بەستووە و النیکەم ‪ %30‬ناچاربوون بەڵگەنامەکان بە زمانێک واژۆ بکەن کە لێی تێنەگەیشتوون‪.‬‬ ‫یاسای یۆنان دەڵێت کە پێویستە هاوکاری یاسایی بێبەرامبەر پێشکەش بە داواکاران بکرێت بۆ ئەوەی تانە لە فەرمانی‬ ‫دەستبەسەرکردنەکەیان بدەن‪ .‬بەڵام بە کردەوە هیچ سیستەمێکی یارمەتی یاسایی ئازاد دانەنراوە بۆ تەحەدای‬ ‫دەستبەسەرکردن؛ زیاتر لە ‪%80‬ی بەشداربووان دەستیان بە یارمەتی یاسایی بێبەرامبەر نەگەیشت‪ ،‬و زۆربەیان دەبوو‬ ‫پارێزەرێکی تایبەت بەکاربهێنن کە کرێی تا ‪ 2000‬یۆرۆ بدات‪.‬‬