تقرير مركز االحتجاز
SO
" "Mobile Info Teamڕاپۆرتێکی باڵوکردەوە کە لەسەر بنەمای ئەو توێژینەوەیە کە لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا
ئەنجامیان داوە .توێژینەوەکە لەسەر زیاتر لە ٥٠ئیفادە بوو لەگەڵ ئەو کەسانەی کە لە یەکێک لە شەش ناوەندی
دەستبەسەرکردنی پێش دوورخستنەوە لە ویشکانی یۆنان ڕاگیرابوون لەوانە پارانستی (دراما) ،زانتی ،ئەمیگدالێزا
(مێنیدی) ،کۆرینت (کۆرینتۆس) ،تاڤرۆس (پیترۆ ڕالی) یان فیالکیو ( ئۆرێستیادا) .لەگەڵ خەڵکی ئەفغانستان،
جەزائیر ،میسر ،ئێران ،عێراق ،کوردستان ،مەغریب ،پاکستان ،سوریا و تورکیە قسەمان کرد ،تەمەنیان لە نێوان
١٦بۆ . ٥١ساڵ بوو .پرسیارەکانمان لەسەر بنەمای دەستڕاگەیشتن بە مافی پەنابەری ،ڕاوێژکاری یاسایی ،زانیاری،
وەرگێڕان ،بارودۆخی پاکوخاوێنی ،ئاسانکاری سەرەتایی ،چاودێری پزیشکی و دەروونی ،دەستڕاگەیشتن بە
خوێندن یان چاالکییە کات بەسەربردنەکان ،و پراکتیزەکردنی ناڕەزایەتییەکان بوو.
خەڵکی وڵاتی سێیەم ،کە مافی یاسایی مانەوەیان لە یۆنان نییە و بە ڕێکاری پەنابەریدا تێناپەڕن یان
ڕەتکردنەوەیان وەرگرتووە ،دەتوانرێت لە ناوەندەکانی دەستبەسەرکردنی پێش دوورخستنەوە ڕابگیرێن
لەکاتێکدا چاوەڕێی دیپۆرتکردنەوەن.
پەناخوازان دەتوانرێت لە ناوەندەکانی دەستبەسەرکردنی پێش دوورخستنەوە بە هۆکاری تایبەت ڕابگیرێن،
لەوانەش بە پاساوی ڕێکوپێکی گشتی کە بەو مانایەیە کە بە مەترسی بۆ سەر کۆمەڵگا دادەنرێت.
دۆزینەوە سەرەکییەکان
.1سەبارەت بە ڕێکار و دەستڕاگەیشتن بە مافەکان:
بەپێی یاسای یەکێتی ئەوروپا ،دەستبەسەرکردن تەنها وەک دوا ڕێگە بەکاربهێنرێت .بەڵام لێکۆڵینەوەکانمان تیشک
دەخەنە سەر ئەوەی کە لە ساڵانی ڕابردوودا ،بە تایبەتی لە دوای گۆڕانکارییەکانی یاساکان دوای هەڵبژاردنی حکومەتی نیا
دیمۆکراتیا لە ساڵی ،٢٠١٩دەستبەسەرکردنی هاووڵاتیانی وڵاتی سێیەم بەپێی یاسای یۆنان بووەتە سیستماتیک ،و بە
کردەوە بۆ پەناخوازان ئاسایی بووەتەوە .زۆربەی ئەو کەسانەی قسەمان لەگەڵ کردوون لەالیەن پۆلیسەوە دەستگیرکراون
و پشکنینی بەڵگەنامەیان بۆ کراوە و لە بنکەیەکی پۆلیس ڕاگیراون پێش ئەوەی بۆ ماوەیەکی زۆر بگوازرێنەوە بۆ
ناوەندێکی دەستبەسەرکردنی پێش دوورخستنەوە.
45%ی چاوپێکەوتنەکانمان بۆ ماوەی زیاتر لە شەش مانگ ڕاگیراون .وەڵامدەرەوەکان باسیان لە دووبارەبوونەوەی
خولەکانی دەستبەسەرکردن و ئازادکردن کردووە ،هەندێکجا�� دەبێتە هۆی دەستبەسەرکردنی خەڵک بۆ ماوەی کۆی
گشتی ٣٣مانگ .ئەمەش بەهۆی نەبوونی وەرگرتنەوەی فەرمی لە یۆنانەوە بۆ وڵاتانی وەک جەزائیر و مەغریب و تونس،
بەهۆی دواکەوتنی کارگێڕییەوە.
هەروەها لێکۆڵینەوەکەمان ئاماژەی بەوەدا کە کەمی زانیاری و تێگەیشتنێکی گرینگ هەیە سەبارەت بە مافەکانی
دەستگیرکراوەکان لە دەستبەسەرکردندا ،دۆخی گشتییان یان دۆخی ڕێکاری پەنابەرییان .زیاتر لە %90ی ئەو کەسانەی
چاوپێکەوتنمان لەگەڵدا کردووە وتوویانە هیچ زانیارییەکیان سەبارەت بە دۆخی خۆیان و هۆکاری دەستبەسەرکردنیان و
چۆنیەتی بەردەوامبوونیان پێنەگەیشتووە .شیکاری زیاتری تۆمارەکانی تیمی زانیاری مۆبایل سەرلێشێواوییەکی بەرچاوی
لە نێوان موکلەکانماندا ئاشکرا کرد کە لە ناوەندەکانی دەستبەسەرکردندا ڕاگیراون ،کە بەهۆی نەبوونی خزمەتگوزاری
وەرگێڕانەوە خراپتر بووە%40 .ی بەشداربووان وەرگێڕانیان بۆ دابین نەکراوە و پشتیان بە پشتیوانی هاوڕێ
دەستگیرکراوەکان بەستووە و النیکەم %30ناچاربوون بەڵگەنامەکان بە زمانێک واژۆ بکەن کە لێی تێنەگەیشتوون.
یاسای یۆنان دەڵێت کە پێویستە هاوکاری یاسایی بێبەرامبەر پێشکەش بە داواکاران بکرێت بۆ ئەوەی تانە لە فەرمانی
دەستبەسەرکردنەکەیان بدەن .بەڵام بە کردەوە هیچ سیستەمێکی یارمەتی یاسایی ئازاد دانەنراوە بۆ تەحەدای
دەستبەسەرکردن؛ زیاتر لە %80ی بەشداربووان دەستیان بە یارمەتی یاسایی بێبەرامبەر نەگەیشت ،و زۆربەیان دەبوو
پارێزەرێکی تایبەت بەکاربهێنن کە کرێی تا 2000یۆرۆ بدات.