ΕΙΔΙΚΉ ΈΚΘΕΣΗ ΈΤΟΥΣ 2018 9 στοιχες νομοθετικές και νομολογιακές εξελίξεις, όπου υπήρξαν. Ειδικότερα, σε σχέση με τον εμπλουτισμό της μεθοδολογίας διενέργειας αυτοψιών του ΕΜΠ αξίζει να αναφερθεί ότι, κατά το 2018, εφαρμόστηκαν, πιλοτικά, νέα εργαλεία και πρακτικές, όπως η επέκταση του χρόνου επίσκεψης σε 2 ημέρες, η εκπόνηση και διανομή ανώνυμων ερωτηματολογίων σε ποινικούς κρατουμένους με στοχευμένες ερωτήσεις, που αποβλέπουν στην επέκταση των πηγών πληροφόρησης για τις συνθήκες κράτησης. Επιπλέον, εκτός από τις τακτικές επισκέψεις και την άντληση υλικού από αναφορές κρατουμένων, ο ΕΜΠ εγκαινίασε το 2018 σειρά διερευνητικών επαφών με τα αρμόδια Υπουργεία, τις διοικήσεις των χώρων κράτησης αλλά και φορείς της κοινωνίας πολιτών, προκειμένου να εντοπίσει περιστατικά ιδίως θανάτου ή τραυματισμού κρατουμένων - που αναδεικνύουν την ύπαρξη συστημικών και λειτουργικών προβλημάτων στους χώρους κράτησης της χώρας, όπως μαρτυρούν, άλλωστε, η συχνότητα και τα κοινά στερεοτυπικά χαρακτηριστικά των περιστατικών αυτών. Προχωρώντας, καταληκτικά, σε μια συνολική αποτίμηση της παρουσίας του ΕΜΠ κατά το 2018, θα μπορούσαμε να διαπιστώσουμε κατ’αρχήν την ενίσχυση της θέσης του και της δυναμικής που αναπτύσσει στο πεδίο του εξωτερικού ελέγχου των συνθηκών κράτησης, δημιουργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο βάσιμες προσδοκίες για την περαιτέρω αναβάθμιση της λειτουργίας του προς όφελος της προάσπισης των δικαιωμάτων των κρατουμένων. ● —Γιώργος Π. Νικολόπουλος Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου