ΕΙΔΙΚΉ ΈΚΘΕΣΗ ΈΤΟΥΣ 2018 35 2.ε. Θεσμικές παρεμβάσεις Στην ενότητα αυτή, όπως και στο πλαίσιο της Ειδικής Έκθεσης ΕΜΠ 20179, περιλαμβάνονται παρεμβάσεις οι οποίες, κατά νομική ακριβο��ογία, δεν ανάγονται στην ειδική αρμοδιότητα του ΕΜΠ αλλά στη γενική αρμοδιότητα του Συνηγόρου του Πολίτη, καθώς τη μεν αφετηρία τους αποτέλεσαν αναφορές πολιτών και όχι αυτοδύναμες ελεγκτικές πρωτοβουλίες του ΕΜΠ, ο δε χειρισμός τους εκτυλίχθηκε όχι με τα νομικά εργαλεία του ν. 4228/2004 αλλά με τα αντίστοιχα του ν. 3094/2003, δηλαδή με διαμεσολαβητική παρέμβαση προς τα αρμόδια υπουργεία και ανάπτυξη νομικών επιχειρημάτων για μεταβολή της στάσης τους ως προς συγκεκριμένες ατομικές περιπτώσεις. Παρά ταύτα, κρίνεται σκόπιμο να ενταχθούν περιληπτικά και στην παρούσα έκθεση καθώς η θεματική τους εντάσσεται στη γενικότερη μέριμνα του Συνηγόρου του Πολίτη για τα δικαιώματα των κρατουμένων σε Καταστήματα Κράτησης και, επομένως, συνάπτεται με το αντικείμενο του ΕΜΠ. 2.ε.1. Προνοιακό επίδομα κρατουμένων ΑμεΑ Η από μακρού χρόνου διατυπωμένη θέση του Συνηγόρου του Πολίτη10, ότι η έκτιση στερητικής της ελευθερίας ποινής δεν συνιστά αρνητική προϋπόθεση για τη χορήγηση προνοιακών επιδομάτων ΑμεΑ εφόσον συντρέχουν οι λοιποί νόμιμοι όροι, δικαιώθηκε, εν τέλει, με την έκδοση σχετικής εγκυκλίου. Οι αρμόδιες Διευθύνσεις Κοινωνικής Προστασίας ορισμένων δήμων απέκλειαν κρατουμένους από τη χορήγηση επιδόματος βαριάς αναπηρίας, με το σκεπτικό ότι δεν δικαιολογείται η επιδότησή τους αφού ήδη τα έξοδα διαβίωσής τους είχαν αναληφθεί από το δημόσιο. Ο Συνήγορος του Πολίτη, απευθυνόμενος στο Υπουργείο Εργασίας και επικαλούμενος τη γνωμοδότηση 60/1999 ΝΣΚ, ζήτησε την επίλυση του ζητήματος υπό το πρίσμα των αρχών της νομιμότητας, της ισονομίας και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης. Οι κρατούμενοι σε σωφρονιστικά καταστήματα δεν συνιστούν εσωτερικούς ασθενείς ή τροφίμους σε δημόσιο νοσηλευτικό ή προνοιακό ίδρυμα, γεγονός που θα αποτελούσε ενδεχομένως αρνητική προϋπόθεση για τη χορήγηση σε αυτούς του επιδόματος βαριάς αναπηρίας. Επί πλέον, ακόμη και αν θεωρηθεί ότι τα καταστήματα κράτησης καλύπτουν βασικές ανάγκες διαβίωσης και περίθαλψης, δεν διαθέτουν τις απαραίτητες υποδομές για να καλύψουν τις εξατομικευμένες ανάγκες που προκύπτουν από την αναπηρία, ούτε άλλωστε στοχεύουν σ’ αυτό11. 9 10 11 Συνήγορος του Πολίτη, Ετήσια Ειδική Έκθεση ΕΜΠ 2017, σελ. 23-25 https://www. synigoros.gr/resources/opcat_2017_gr.pdf Συνήγορος του Πολίτη, Πόρισμα «Χορήγηση προνοιακών επ��δομάτων ΑμεΑ σε κρατούμενους», https://www.synigoros.gr/?i=human-rights.el.fulakes.530716 Συνήγορος του Πολίτη, Ετήσια Έκθεση 2017, σελ. 168 https://www.synigoros.gr/ resources/ee2017-p00.pdf