GR
Έκθεση για τα κέντρα
κράτησης
Ο οργανισμός Mobile Info Team δημοσίευσε μια έκθεση βασισμένη σε έρευνα που διεξήχθη στη
διάρκεια του περασμένου χρόνου. Η έρευνα βασίστηκε σε 50 μαρτυρίες ανθρώπων που βρίσκονταν
υπό κράτηση σε προαναχωρησιακά κέντρα (ΠΡΟ.ΚΕ.Κ.Α) στην ηπειρωτική Ελλάδα,
συμπεριλαμβανομένων των Παρανέστι (Δράμα), Ξάνθη, Αμυγδαλέζα (Μενίδι), Κόρινθος, Ταύρος
(Πέτρου Ράλλη) ή στο Φυλάκιο (Ορεστιάδα). Συνομιλήσαμε με ανθρώπους από το Αφγανιστάν, την
Αλγερία, την Αίγυπτο, το Ιράν, το Κουρδιστάν, το Μαρόκο, το Πακιστάν, τη Συρία και την Τουρκία, των
ηλικιακών ομάδων μεταξύ 16 και 51 ετών. Οι ερωτήσεις μας επικεντρώθηκαν στην πρόσβαση στο
άσυλο, τη νομική συνδρομή, την πρόσβαση στην πληροφόρηση, την διερμηνεία, τις συνθήκες
υγιεινής, βασικές δομές, ιατρική και ψυχολογική υποστήριξη, πρόσβαση στην εκπαίδευση ή τις
ψυχαγωγικές δραστηριότητες, καθώς και τη δυνατότητα συμμετοχής σε διαμαρτυρίες.
Υπήκοοι τρίτων χωρών, οι οποίοι δεν έχουν το νόμιμο δικαίωμα διαμονής στην Ελλάδα και δεν
βρίσκονται στη διαδικασία ασύλου ή έχουν δεχτεί αρνητική απόφαση στην αίτηση ασύλου τους, μπορεί
να κρατούνται σε προαναχωρησιακά κέντρα εν αναμονή της απέλασής τους.
Αιτούντες άσυλο μπορεί να κρατούνται σε προαναχωρησιακά κέντρα για συγκεκριμένους λόγους,
συμπεριλαμβανομένων των λόγων δημόσιας τάξης, που σημαίνει ότι θεωρούνται απειλή για την
κοινωνία.
Κύρια ευρήματα
1. Σχετικά με τη διαδικασία και την πρόσβαση στα δικαιώματά τους
Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό δίκαιο, η κράτηση πρέπει να αποτελεί έσχατη λύση. Ωστόσο, η έρευνά μας υπογραμμίζει
ότι τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά τις νομοθετικές αλλαγές με την εκλογή του πολιτικού κόμματος της Νέας
Δημοκρατίας το 2019, η κράτηση υπηκόων τρίτων χωρών έχει αποκτήσει συστηματικό χαρακτήρα στο Ελληνικό δίκαιο
και έχει κανονικοποιηθεί στην πράξη, όσον αφορά τους αιτούντες άσυλο. Οι περισσότεροι από τους ανθρώπους στους
οποίους μιλήσαμε είχαν συλληφθεί από την αστυνομία, είχαν ελεγχθεί για νομιμοποιητικά έγγραφα και είχαν
κρατηθεί σε κάποιο αστυνομικό τμήμα προτού μεταφερθούν σε ένα από τα προαναχωρησιακά κέντρα, όπου διέμεναν
για μεγάλο χρονικό διάστημα.
45% των ερωτηθέντων κρατούνταν για διάστημα μεγαλύτερο των 6 μηνών. Οι συμμετέχοντες επεσήμαναν έναν
φαύλο κύκλο από κράτηση και απ��φυλάκιση, που οδηγούσε σε ορισμένες περιπτώσεις σε έως και 33 μήνες κράτηση.
Αυτό οφείλεται στην απουσία επίσημων επανεισδοχών από την Ελλάδα προς χώρες όπως η Αλγερία, το Μαρόκο, η
Τυνησία, λόγω διοικητικών καθυστερήσεων.
Η έρευνά μας εστίασε, επιπλέον, στην σημαντική απουσία πληροφόρησης και κατανόησης σχετικά με τα δικαιώματα
των κρατουμένων, την γενικότερη κατάστασή τους ή τη διαδικασία ασύλου. Περισσότερο από το 90% των
ερωτηθέντων ανέφεραν ότι δεν είχαν λάβει καμία ενημέρωση σχετικά με την κατάστασή τους, τον λόγο της κράτησής
τους ή πώς μπορούν να προχωρήσουν. Περαιτέρω ανάλυση της βάσης δεδομένων του οργανισμού Mobile Info Team
ανέδειξε μια σημαντική αναστάτωση μεταξύ των ωφελουμένων μας που βρίσκονται σε κέντρα κράτησης, η οποία
επιβαρύνεται από την έλλειψη υπηρεσιών διερμηνείας. Στο 40% των ερωτηθέντων δεν είχε παρασχεθεί διερμηνεία
και βασίστηκαν στη βοήθεια από συγκρατούμενούς τους. Επίσης, ένα τουλάχιστον 30% εξαναγκάστηκε να υπογράψει
έγγραφα σε γλώσσα που δεν κατανοούν.
Η Ελληνική νομοθεσία προβλέπει την δωρεάν παροχή νομικής συνδρομής προς τους κρατούμενους που θέλουν να
υποβάλλουν αντιρρήσεις στην απόφαση κράτησης. Στην πράξη, ωστόσο, δεν έχει συνταχθεί ένα σύστημα δωρεάν
νομικής συνδρομής για την υποβολή των σχετικών αντιρρήσεων. Περισσότερο από το 80% των ερωτηθέντων δεν είχε
πρόσβαση σε δωρεάν νομική συνδρομή και πολλοί αναγκάστηκαν να προσλάβουν δικηγόρο, πληρώνοντας έως και
2000 ευρώ.