από αυτά νομικώς μετέωρα, προσιδιάζουν στους τόπους που ο Foucault ονόμασε
ετεροτοπίες (Foucault 1967). Ο Foucault διέκρινε δύο τύπους τόπων: τις ουτοπίες και
τις ετεροτοπίες. Σύμφωνα με αυτόν τον διαχωρισμό οι ουτοπίες αφορούν σε τόπους
που δεν υφίστανται αλλά αποτελούν την ιδεατή πρόσληψη της κοινωνίας. Οι
ετεροτοπίες, από την άλλη είναι υπαρκτοί τόποι και αντανακλούν κατά προσέγγιση, ή
ως αντικατοπτρισμός, την ουτοπία.
Έναν τέτοιο τόπο αποτελεί και το Κέντρο Κράτησης Παγανής, του οποίου η
ετεροτοπικότητα είχε τόση έντονη και βαθιά σύνδεση με τον χώρο, όπου ακόμα και
σήμερα η αναφορά σε αυτήν την φυλακή γίνεται με το όνομα της περιοχής στην
οποία και βρίσκεται: «Παγανή», και όχι με κάποια άλλη επίσημη ονομασία, όπως
Ε.Χ.Π.Α, Κέντρο Κράτησης κ.λπ. Χρησιμοποιώντας τα λόγια του Foucault θα ήθελα
να πω ότι αυτός ο τόπος, το Κέντρο Κράτησης, «διέθετε την παράδοξη ιδιότητα να
συνδέεται με όλους τους άλλους τόπους με τέτοιο τρόπο ώστε να αναιρεί, να
εξουδετερώνει ή να αντιστρέφει το σύνολο των σχέσεων τις οποίες καθόριζε,
καθρέφτιζε ή αντανακλούσε» (Foucault 1967).
Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, στον επίσημο κρατικό λόγο το Κέντρο Κράτησης
Παγανής δεν ήταν φυλακή αλλά αντίθετα Ειδικός Χώρος Παραμονής Αλλοδαπών
(ΕΧΠΑ). Αυτή ήταν και η επίσημη ονομασία του και λειτούργησε, όπως και τα
αντίστοιχα ΕΧΠΑ σε άλλες περιοχές της Ελλάδας (π.χ στο Φυλάκιο, τις Φέρες, το
Τυχερό και αλλού), κάτω από ένα ασαφές και θαμπό νομικό καθεστώς. Πέρα από μια
εγκύκλιο του 2005 στην οποία γίνεται λόγος για την ύπαρξη αυτών των χώρων και
που ορίζει υπεύθυνους φύλαξης την αστυνομία και την διαχείριση τους στις
Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις (άρθρο 81 ν.3386/2005), δεν υπάρχει υπουργική
απόφαση που να τα θεσμοθετεί. Το μοναδικό πλαίσιο λειτουργίας των χώρων
κράτησης αλλοδαπών είναι η παραπάνω εγκύκλιος.13 Επομένως, τα ΕΧΠΑ
λειτουργούν χωρίς ωστόσο να είναι θεσμικά κατοχυρωμένα και συνιστούν κλειστούς
χώρους φυλάκισης.
13
Βλ. έκθεση ΕΕΔΕ 2010: 24, Σ.Γεωργούλας και Δ.Σαραντίδης σε αυτόν τον τόμο.
10
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents