3. Πρόσβαση στην αγορά εργασίας 3.1. Η ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΉ ΜΕΤΑΧΕΊΡΙΣΗ ΛΌΓΩ ΗΛΙΚΊΑΣ ΣΤΗΝ ΠΡΌΣΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΊΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΈΞΟΔΟ ΑΠΌ ΑΥΤΉΝ Η διαφορετική μεταχείριση λόγω ηλικίας στην απασχόληση αποτελεί μια πραγματικότητα που δεν γίνεται πάντα αντιληπτή ως «διάκριση», με την έννοια της μη αποδοχής της από το δίκαιο και τους κανόνες που θέτουν το πλαίσιο για την παροχή εργασίας. Παραδόξως, αν και το πεδίο της ηλικίας περιλαμβάνεται στα απαγορευμένα πεδία διάκρισης, στους λόγους, δηλαδή, για τους οποίους, τόσο ο ενωσιακός, όσο και ο εθνικός νομοθέτης, απαγορεύουν τη διαφορετική μεταχείριση στην εργασία43, συχνά αντιμετωπίζεται ως ηπιότερης μορφής διάκριση, απ’ ό,τι άλλα πεδία, όπως π.χ. οι φυλετικές διακρίσεις44. Αυτό οφείλεται κυρίως σε στερεοτυπικές προσεγγίσεις για την ηλικία και την επίδραση που έχει σε όλες τις διαστάσεις του ατομικού και κοινωνικού, συνεπώς και του εργασιακού, βίου. Αποτελεί μια γενικευμένη κοινή αντίληψη ότι η ηλικία επηρεάζει αναπόφευκτα τις σωματικές και πνευματικές ικανότητες και την απόδοση στην εργασία, με αποτέλεσμα να θεωρούνται αποδεκτοί, και συχνά δεδομένοι, ηλικιακοί περιορισμοί που συνδέονται είτε με την είσοδο στην εργασία είτε με την έξοδο από αυτήν. Λαμβάνοντας υπόψη, όμως, πόσο σημαντική είναι η εργασία και απασχόληση, όχι μόνο ως παράγοντας βιοπορισμού, αλλά και ως ουσιώδες στοιχείο της ανάπτυξης της προσωπικότητας του ατόμου, αφού με αυτήν αξιοποιεί τις σωματικές, πνευματικές και ψυχικές του δυνάμεις και κατοχυρών��ι την επαγγελματική και κοινωνική του θέση45, θα πρέπει να γίνεται με πολύ προσοχή και φειδώ η επιβολή αυτών των περιορισμών και, όπου είναι δυνατόν, να επιλέγεται η εξατομικευμένη εξέταση της ικανότητας εκτέλεσης συγκεκριμένων καθηκόντων, χωρίς γενικές απαγορεύσεις. Η νομοθεσία για τις διακρίσεις ορίζει τις προϋποθέσεις, υπό τις οποίες θεωρεί αποδεκτή την διαφορετική μεταχείριση λόγω ηλικίας, αποδεχόμενη ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, λόγοι που ανάγονται στην άσκηση δημόσιων πολιτικών, και συνεπώς εξυπηρετούν το γενικότερο συμφέρον, υπερισχύουν της θεμιτής, καταρχήν, ατομικής επιδίωξης απόκτησης ή διατήρησης εργασιακής θέσης, ανεξαρτήτως ηλικίας. Έτσι, δεν συνιστά διάκριση η, ειδικώς αιτιολογημένη, διαφο- 43. Οδηγία 2000/78/ΕΚ για την απαγόρευση των διακρίσεων στην εργασία και την απασχόληση και Ν. 4443/2016 για την ενσωμάτωσή της. 44. Βλ. Tackling Ageism and Discrimination, Equinet, 2011, σελ. 7 and 13, στον ακόλουθο σύνδεσμο http://www.equineteurope.org/IMG/pdf/age_perspective_merged_-_equinet_ en.pdf 45. Καρακατσάνη/Γαρδίκα, Ατομικό Εργατικό Δίκαιο, 1995. ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ 2023 75