νησε, δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της κατ’ εξαίρεση νομιμοποίησης της παρουσίασης ανηλίκου (δεν ήταν αναγκαία η παρουσίαση για την ενημέρωση του κοινού, η προβολή προκαλούσε πόνο ή βλάβη στην προσωπικότητα του παιδιού ή/και δεν είχε προηγηθεί γραπτή συναίνεση νόμιμου εκπροσώπου του34). Κρίθηκε, αντίθετα, ότι – στις περιπτώσεις που εξετάσθηκαν, αλλά και σε μεγάλο βαθμό γενικότερα – τα μέσα δεν περιορίζονται στην κάλυψη της ανάγκης πληροφόρησης του κοινού, που επιτυγχάνεται με την αναφορά της είδησης, αλλά εμφανίζουν στοιχεία που διεισδύουν όλο και περισσότερο σε ποικίλες πτυχές της ιδιωτικής ζωής του παιδιού και του περιβάλλοντός του, κάνουν εκτεταμένη χρήση φωτογραφιών και βίντεο από την προσωπική και οικογενειακή ζωή του ανηλίκου, προβαίνουν σε λεπτομερείς περιγραφές και αναλύσεις, ακόμη και για ευαίσθητα δεδομένα του, διατυπώνουν εκτιμήσεις για την ψυχολογική κατάστασή του, για μελλοντικές προοπτικές, κ.λπ. Συνήθης είναι, επίσης, η διαρροή στοιχείων του φακέλου της υπόθεσης (κατά παράβαση της μυστικότητας της διαδικασίας) και η επί μακρόν συντήρηση της είδησης στην επικαιρότητα, με την προβολή «νέων στοιχείων» που προκύπτουν, τα οποία εμπλουτίζονται από επαναλήψεις συγκεκριμένων πλάνων, καθώς και με αξιολογήσεις ή συνεντεύξεις με συγγενείς και τρίτους, δηλώσεις και συστάσεις αρμόδιων και μη φορέων. Κατ’ αποτέλεσμα, α��όμα και αν στα ρεπορτάζ αυτά η εικόνα του παιδιού εμφανίζεται με την αναγκαία επεξεργασία ή δεν αναφέρεται το όνομά του, η ταυτοποίηση είναι αναπόφευκτη, και τα στοιχεία και οι χαρακτηρισμοί, που το συνοδεύουν, το ακολουθούν εφ’ όρου ζωής. Με βάση το ισχύον πλαίσιο και τις παραπάνω διαπιστώσεις, ο Συνήγορος τόνισε ότι, πέραν των λοιπών ζητημάτων που άπτονται του σεβασμού της προσωπικότητας και της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής των παιδιών, αναδεικνύεται ως εξέχουσας σημασίας η δευτερογενής θυματοποίηση και η ψυχοσυναισθηματική επιβάρυνση ανηλίκων και των οικογενειών τους, που δυσχεραίνουν την αποκατάσταση και τις υφιστάμενες ή μελλοντικές σχέσεις τους με το κοινωνικό τους περιβάλλον. Τέλος, σε ό,τι αφορά στη στάση των γονέων, τονίστηκε ότι η τεκμαιρόμενη άδεια εκ μέρους τους, μέσω της διοχέτευσης φωτογραφιών και πληροφοριών στα Μ.Μ.Ε., δεν αίρει αυτόματα την προσβολή της ιδιωτικής σφαίρας του παιδιού, που είναι και το μόνο υποκείμενο του δικαιώματος προστασίας της προσωπικότητας, της εικόνας και της ιδιωτικής του ζωής. Επιπλέον, επισημάνθηκε ότι, με την ανάρτηση από τους γονείς ή την παροχή φωτογραφιών των παιδιών τους σε τρίτους, για δημοσίευση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δημιουργείται μια ψηφιακή ταυτότητα, ένα διαδικτυακό αποτύπωμα. Οι φωτογραφίες και τα στοι34. Π.Δ. 77/2003, άρ. 10 εδ. β’. ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ 2023 67