ΘΕΣΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ εκτελείται στα Προαναχωρησιακά Κέντρα του ν. 3907/2011. Ωστόσο, στην πράξη, οι «κατά κανόνα ειδικές εγκαταστάσεις» της Οδηγίας Επιστροφών (άρθρο 16) δεν επαρκούν και ένας μεγάλος αριθμός αλλοδαπών κρατείται σε αστυνομικά τμήματα. Όπως πολλές φορές έχει επισημάνει ο Συνήγορος του Πολίτη21, η μαζική κράτηση αλλοδαπών σε αστυνομικά τμήματα δεν ανταποκρίνεται στις νομοθετικές υποχρεώσεις της διοίκησης για εξασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης στους διοικητικά κρατούμενους αλλοδαπούς. Στοιχειοθετείται, παράλληλα, η παραβίαση σειράς θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως αυτά κατοχυρώνονται στην ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία, ιδίως δε στο άρθρο 3 ΕΣΔΑ. Τέλος, εν όψει των πολλών τροποποιήσεων που εισάγονται στο ν. 3907/2011 με το παρόν σχέδιο νόμου, ο Συνήγορος του Πολίτη κρίνει σκόπιμο να επαναφέρει την παρατήρηση που είχε υποβάλει22 κατά την ψήφιση του ν. 4686/2020, ότι η τροποποίηση του άρθρου 30 §1 ν. 3907/2011, με την οποία η κράτηση επιβάλλεται ως κανόνας και τα εναλλακτικά μέτρα καθίστανται η εξαίρεση, αφίσταται της Οδηγίας Επιστροφών που επιβάλλει ακριβώς τον αντίστροφο κανόνα, σύμφωνα και με την αρχή της αναλογικότητας που πρέπει να διέπει την επιβολή περιορισμών στην προσωπική ελευθερία. 2.2. Έρευνες ΕΜΠ για την ποινική κράτηση 2.2.1. Άδειες κρατουμένων: διενέργεια έρευνας μέσω ερωτηματολογίων προς τα καταστήματα κράτησης σχετικά με τα ποσοστά παραβίασης/«κακής χρήσης» όρων αδειών Η Αρχή υπέβαλε αναλυτικές παρατηρήσεις (βλ. ανωτέρω) επί του σχεδίου νόμου, το οποίο τροποποίησε επί το δυσμενέστερον τις τυπικές προϋποθέσεις χορήγησης τακτικής άδειας. Ειδικότερα, με το άρθρο 1 § 4 του ν. 4760/2020 (ΦΕΚ 247Α/11.12.2020), το οποίο αντικατέστησε το άρθρο 55 § 1 περ. 1 και 2 του ν. 2776/1999 (Σωφρονιστικός Κώδικας), αναπροσαρμόστηκαν προς τα πάνω τα ελά- 21. Πλέον πρόσφατη αναφορά στην Ειδική Έκθεση Επιστροφών 2020 (σελ. 33): «Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει πολλάκις σημειώσει τη σημασία της χρήσης εναλλακτικών της κράτησης μέτρων, όπως είναι η τακτική εμφάνιση ενώπιον των αρχών, η κατάθεση οικονομικής εγγύησης, η υποχρέωση παραμονής σε ορισμένο μέρος κ.ά., όπως άλλωστε υπογραμμίζεται σταθερά από το Συμβούλιο της Ευρώπης και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς οι συνθήκες διαβίωσης, η ακαταλληλότητα και χωρητικότητα των χώρων κράτησης και η αναστολή των επιχειρήσεων επιστροφής, που οδηγεί σε μακροχρόνια παραμονή, καθιστούν επιτακτική την ανάγκη αξιολόγησης εξατομικευμένων υποθέσεων» https://www.synigoros.gr/api/files/download/215 22. https://www.synigoros.gr/api/files/download/66 39