Επίσης επισηµαίνεται η παντελής απουσία ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων (σχετική πρόβλεψη χώρου υφίσταται στην Αµυγδαλέζα), ενώ η δηµιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου κάθε έγκλειστου αποτελεί δικαίωµα και στοιχειώδη όρο οµαλής διαβίωσης, βλ. άρθρ.38 του Σωφρονιστικού Κώδικα. • Στοιχειώδεις παροχές Ο Συνήγορος επεσήµανε την έλλειψη θέρµανσης στην Κόρινθο στις 23-10-12, έλλειψη σηµαντική που καλύφθηκε ωστόσο το Νοέµβριο, όπως µας ενηµέρωσε η οικεία Αστυνοµική ∆ιεύθυνση. Στον ίδιο χώρο δεν είχαν µοιραστεί είδη ατοµικής υγιεινής στους κρατούµενους, σαπούνια κλπ. Η έλλειψη αυτή δεν µπορεί να θεωρηθεί µεµονωµένο φαινόµενο, διότι κατά τη 2η επίσκεψη στην Αµυγδαλέζα την 27-3-2013 διαπιστώθηκε ότι δεν παρέχονταν πλέον είδη ατοµικής υγιεινής. Η σχετική εξήγηση της έλλειψης κονδυλίων (βλ.αυτοψία Αµυγδαλέζας), µε επιπτώσεις και στην καθαριότητα των χώρων, αποτελεί σοβαρή ένδειξη ότι ο µηχανισµός που θα εξασφαλίσει τη στοιχειώδη λειτουργία των κέντρων κράτησης σχεδιάζεται ενόσω τα κέντρα έχουν ήδη αρχίσει να λειτουργούν εκ των ενόντων. Παρά την προσπάθεια της ΕΛ.ΑΣ. να καλύψει τα κενά, αξιοποιώντας και την προσφορά ειδών από ΜΚΟ, ο Συνήγορος θεωρεί ότι χρειάζεται σηµαντική βελτίωση των γενικότερων συνθηκών που αφορούν το επίπεδο καθαριότητας των κέντρων, τη διανοµή ειδών ατοµικής υγιεινής και την επάρκεια άλλων ειδών όπως κλινοσκεπασµάτων. • Ιατρική µέριµνα Ο Συνήγορος αποκόµισε καλή εικόνα από τους χώρους που καλύπτονταν από ΜΚΟ (Ιατρική Παρέµβαση). Παράπονα µη παραποµπής στο νοσοκοµείο κ.α., υπήρξαν στο χώρο λειτουργίας του ΚΕΕΛΠΝΟ (Κόρινθος). Είναι σηµαντικό η ιατροφαρµακευτική αρωγή να περιλαµβάνει το στάδιο εισαγωγής για τη διάγνωση τυχόν ασθενειών, την καθηµερινή αντιµετώπιση ιατρικών περιστατικών, την παρακολούθησή τους, την παραποµπή στο νοσοκοµείο αµέσως όταν χρειαστεί (επιβάλλεται η άµεση ανταπόκριση τόσο της ΕΛ.ΑΣ. και των κατά τόπους νοσοκοµείων), αλλά και την ψυχολογική στήριξη των εγκλείστων. Η διερµηνεία και όχι µόνο σε µια γλώσσα είναι απαραίτητη για το σκοπό αυτό. Οι παραπάνω επισηµάνσεις δεν είναι µεµονωµένες. Ο Συνήγορος, συνεργαζόµενος µε όλες τις ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στα ζητήµατα κράτησης, έχει λάβει κοινοποίηση της από 4-2-2013 επιστολής, προς τον Υπουργό ∆ηµόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη, των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, που προσέφεραν υπηρεσίες σε διάφορα κέντρα καταγραφής σε νησιά και κέντρα κράτησης της Β.Ελλάδας, εντοπίζοντας, µεταξύ άλλων τα εξής προβλήµατα: αδυναµία συνέχειας των υλοποιούµενων υγειονοµικών παρεµβάσεων, απουσία διαδικασίας αρχικού screening για την κατάσταση της υγείας των νεοεισερχοµένων ή συλληφθέντων µεταναστών, εµπόδια στη διασύνδεση µε τις αρχές δηµόσιας υγείας και µετάθεση ευθύνης στους αστυνοµικούς για την αξιολόγηση και παραποµπή ιατρικών περιστατικών και τη χορήγηση θεραπέιας. • Σίτιση: Η σίτιση εµφανίζεται επαρκής στο έγγραφο διαιτολόγιο των κέντρων. Ωστόσο, διαρκείς έλεγχοι πρέπει να διασφαλίζουν την ποιότητα και ισορροπηµένη διατροφή (όχι µόνον άµυλο αλλά και λαχανικά, γαλακτοκοµικά, κρέας, φρούτα, ψάρι) και το συµφωνηµένο διαιτολόγιο να τηρείται στην πράξη (βλ. σχετικά παράπονα στην Κόρινθο). Ο Συνήγορος, έχοντας συµβάλει προ πολλών ετών στην αύξηση των τροφείων των τελούντων υπό αστυνοµική κράτηση, παρατηρεί ότι το σηµερινό χαµηλό ύψος των τροφείων σε συνδυασµό µε την οικονοµική κρίση δεν µπορεί να αποτελέσει δικαιολογία κακής διατροφής, λόγω της οικονοµίας κλίµακας, η οποία επιτρέπει στους συµβεβληµένους εστιάτορες να έχουν περιθώριο κέρδους λόγω του µεγάλου αριθµού των κρατουµένων στα κέντρα κράτησης. Εάν δεν συµβαίνει αυτό και µειώνουν την ποσότητα ή υποβιβάζουν την ποιότητα, ενδεχοµένως σηµαίνει ότι δεν ελέγχονται επαρκώς. • Επικοινωνία 3