ΚΑΜΠΑΝΙΑ ΓΙΑ Τ ΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΟ ΑΣΥΛΟ επικοινωνίας με τον «έξω κόσμο» (ανεπαρκής δυνατότητα για τηλεφωνήματα και επισκεπτήρια), απουσία οιασδήποτε ψυχαγωγικής ή άλλης δραστηριότητας (σε κανέναν από του χώρους που επισκεφθήκαμε δεν υπήρχε χώρος αναψυχής, τηλεόραση, ραδιόφωνο, βιβλία ή εφημερίδες). 2. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Από τις αυτοψίες διαπιστώθηκαν σειρά παραβιάσεων του εθνικού και ευρωπαϊκού πλαισίου: 1. Η διοικητική κράτηση υπηκόων τρίτων χωρών παραμένει πρακτική που εφαρμόζεται συστηματικά και γενικευμένα, ακόμη και εις βάρος προσώπων που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες (ασθενείς, ανήλικα, θύματα βασανιστηρίων κτλ), χωρίς εκτίμηση των περιστατικών της κάθε περίπτωσης και χωρίς να εξετάζονται άλλα, εναλλακτικά της κράτησης, μέτρα κατά παράβαση της ρητής υποχρέωσης του αρχών για εξατομικευμένη κρίση (βλ. Council of Europe, Committee of Ministers, Twenty Guidelines on Forced Return, 4 May 2005, Guideline 4). 2. Η εφαρμοζόμενη πρακτική της κράτησης υπηκόων τρίτων χωρών, των οποίων η επιστροφή δεν είναι εφικτή δεν είναι σύμφωνη με την εθνικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο (άρθρο 30 παρ. 4 ν. 3907/2011; ΕΔΔΑ, Chalal κατά Ηνωμένου Βασιλείου, αρ. πρ. 22414/93, 15.11.1996). 3. Η επιβολή του μέτρου της κράτησης πέρα των 18 μηνών είναι παράνομη. Η εισαγωγή της δυνατότητας επ’ αόριστον κράτησης, υπό το πρόσχημα της επιβολής «μέτρου υποχρεωτικής διαμονής σε κέντρο κράτησης», με την υπ’αριθμ. 44/2014 Γνωμοδότηση του ΝΣΚ, η όποια έγινε αποδεκτή με πράξη του αρμόδιου Υπουργού, παραβιάζει το γράμμα και το πνεύμα της κοινοτικής και εθνικής νομοθεσίας (άρθρο 15 παρ. 5 και 6 Οδηγίας 115/2008/ΕΚ και άρθρο 30 παρ. 5 και 6 ν. 3907/2011; ΔΕΕ, C‐357/09, PPU Said Shamilovich Kadzoev (Huchbarov), 30.11.2009), όπως άλλωστε προκύπτει από τις επανειλημμένες αποφάσεις των καθ’ ύλην αρμόδιων Διοικητικών Δικαστηρίων (ενδεικτικά υπ’αριθμ. 2255/23.5.2014 ΔιοικΠρωτΑθ), αλλά και από τα όσα ρητά επεσήμανε ο ορισθείς Επίτροπος Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων, κατά την πρόσφατη ακρόαση ενώπιον της Επιτροπής Ατομικών Ελευθερίων και Εσωτερικών Υποθέσεων (LIBE) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (30.9.2014), σύμφωνα με τον οποίο «κράτηση μεταναστών πάνω από 18 μήνες απαγορεύεται»1. 4. Η συνέχιση της κράτησης, όσων υπηκόων τρίτων χωρών καταθέτουν αίτημα άσυλου υπό κράτηση, παρά το γεγονός ότι η κράτηση αιτούντων άσυλο προβλέπεται στον νόμο ως εξαίρεση, αποτελεί τον κανόνα, χωρίς μάλιστα να αιτιολογείται επαρκώς (βλ. ΔΕΕ, C534/11, Mehmet Arslan, 30.5.2013). Η νέα Υπηρεσία Ασύλου δεν κάνει επαρκή χρήση της δυνατότητάς που προβλέπει η σχετική νομοθεσία (άρθρο 12 παρ. 4 ΠΔ 113/2013) να εισηγηθεί κατά της κράτησης. 5. Οι συνθήκες κράτησης που διαπιστώσαμε κατά τις αυτοψίες είναι ακατάλληλες για την κράτηση μεταναστών και αιτούντων άσυλο και δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του άρθρο 3 ΕΣΔΑ, σύμφωνα με το οποίο «κανένα πρόσωπο δεν υποβάλλεται σε βασανιστήρια ή σε απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία». Όλως ενδεικτικώς αναφέρεται, ότι από τον Αύγουστο του 2013 μέχρι και σήμερα το ΕΔΔΑ έχει εκδώσει πέντε καταδικαστικές αποφάσεις εις βάρος της Ελλάδας, στις οποίες διαπιστώνει παραβίαση του άρθρου 3 για αυτό τον λόγο. Επισημαίνεται τέλος, ότι η διασφάλιση κατάλληλων συνθηκών κράτησης συνιστά όρο της νομιμότητας της κράτησης (άρθρο 30 παρ. 1 ν. 3907/2011; ΕΔΔΑ, Saadi κατά Ηνωμένου Βασιλείου [GC], αρ. 13229/03, 29.1.2008) και συνεπώς η συνέχιση της κράτησης σε ακατάλληλες συνθήκες δεν έχει έρεισμα στον νόμο. 1 http://www.statewatch.org/news/2014/oct/ep‐hearings‐Avramopoulos.pdf Οκτώβριος 2014 Σελίδα 3