ΠΡΌΛΟΓΟΣ Η διετία 2020-2021 καθορίστηκε καταλυτικά από την εμφάνιση και ραγδαία εξάπλωση της πανδημίας covid-19. Αυστηρά μέτρα περιστολής της απόλαυσης θεμελιωδών ελευθεριών τέθηκαν σε ισχύ και εξακολούθησαν να εφαρμόζονται κατά τη πρώτη φάση εξάπλωσης της πανδημίας, μέχρι και την έναρξη του εμβολιαστικού προγράμματος, οπότε και σταδιακά αίρονταν. Το ίδιο συνέβη και στους χώρους στέρησης ή πε��ιορισμού της ελευθερίας. Σειρά δικαιωμάτων των κρατούμενων και φιλοξενούμενων στους χώρους αυτούς, όπως τα επισκεπτήρια ή οι άδειες, ανεστάλησαν, ενώ και βασικές υπηρεσίες, υγειονομικές, εκπαιδευτικές, ψυχαγωγικές είτε περιορίστηκαν είτε έπαυσαν να είναι διαθέσιμες για σημαντικά χρονικά διαστήματα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η λειτουργία του Εθνικού Μηχανισμού Πρόληψης (ΕΜΠ) δεν έμεινε ανεπηρέαστη. Ακολουθώντας, μάλιστα, τις σχετικές συστάσεις της Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων του Συμβουλίου της Ευρώπης (CPT) για την απόλυτη προτεραιοποίηση της ασφάλειας τόσο των κρατούμενων και φιλοξενούμενων σε χώρους στέρησης ή περιορισμού της ελευθερίας όσο και των στελεχών των Εθνικών Μηχανισμών Πρόληψης, και χωρίς ειδικές οδηγίες και πρωτόκολλα υγειονομικής ασφάλειας, παρά τις σχετικές αιτήσεις για χορήγησή τους προς τις αρμόδιες αρχές, ο ΕΜΠ υποχρεώθηκε να αναθεωρήσει τον επιχειρησιακό του σχεδιασμό και να προσαρμόσει τη δράση του στα νέα, πανδημικά δεδομένα. Κατά συνέπεια, ο αρχικός σχεδιασμός περιοδικών, αλλά και στοχευμένων και συστηματικών αυτοψιών και επιθεωρήσεων για την εντατικότερη παρακολούθηση των συνθηκών σε χώρους που προηγούμενες επισκέψεις κλιμακίων του ΕΜΠ είχαν αναδείξει τα πλέον προβληματικά ευρήματα, υποχώρησε και αντικαταστάθηκε με εστίαση στη μελέτη και ανάλυση συστημικών δυσλειτουργιών, προβλημάτων και στρεβλώσεων. Έτσι, ο ΕΜΠ συνέλεξε και αξιολόγησε δεδομένα και μελέτησε περιπτώσεις θανάτων ή τραυματισμών κρατουμένων που αναδεικνύουν γενικότερα ζητήματα λει9