ΕΘΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΩΝ & ΤΗΣ ΚΑΚΟΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 2020-2021 νιστά ορθή εναρμόνιση του εσωτερικού μας δικαίου με το άρθρο 15 της Οδηγίας Επιστροφών. Αντίθετα, με το άρθρο 50 του παρόντος επέρχεται πλήρης αντιστροφή του κανόνα και της εξαίρεσης, όπου η κράτηση γίνεται κανόνας κατά παράβαση του ενωσιακού δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων και μόνον κατ’ εξαίρεση μπορούν να επιβληθούν εναλλακτικά μέτρα. Ο Συνήγορος επισημαίνει και το προοίμιο της Οδηγίας (παρ. 16): «Η χρήση της κράτησης με σκοπό την απομάκρυνση θα πρέπει να είναι περιορισμένη και να υπόκειται στην αρχή της αναλογικότητας όσον αφορά τα χρησιμοποιούμενα μέσα και τους επιδιωκόμενους στόχους. Η κράτηση δικαιολογείται μόνο για την προετοιμασία της επιστροφής ή για την εκτέλεση της διαδικασίας απομάκρυνσης και εφόσον δεν αρκεί η εφαρμογή λιγότερο αναγκαστικών μέτρων». Ο Συνήγορος προτείνει να απαλειφθεί η προτεινόμενη τροποποίηση της παρ. 1 άρθρου 30 ν. 3907/2011 με το άρθρο 50, ως αντίθετη με το ενωσιακό δίκαιο και την αρχή της αναλογικότητας στους περιορισμούς της προσωπικής ελευθερίας. 2.1.2. Νόμος 4760/2020 Σχόλια και παρατηρήσεις στο σχέδιο νόμου «Ρυθμίσεις Σωφρονιστικής νομοθεσίας, διατάξεις για το Ταμείο Προνοίας Απασχολουμένων στα Σώματα Ασφαλείας και λοιπές διατάξεις Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη»2. Ο Συνήγορος του Πολίτη, στο πλαίσιο της γενικής αρμοδιότητάς του αλλά και ως Εθνικός Μηχανισμός Πρόληψης Βασανιστηρίων και Κακομεταχείρισης, με αφορμή τη νομοθετική πρωτοβουλία υπό τον τίτλο «Ρυθμίσεις Σωφρονιστικής νομοθεσίας και λοιπές διατάξεις Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη»3, απέστειλε τις γενικές παρατηρήσεις του ως προς το πνεύμα της συγκεκριμένης πρότασης νόμου αλλά και ειδικότερα σχόλια και προτάσεις ως προς ζητήματα που περιλαμβάνονται σε αυτήν ή που θεωρεί σκόπιμο να περιληφθούν, με βάση την πολυετή εμπειρία της Αρχής τόσο από τη διερεύνηση σχετικών αναφορών όσο και από τη συστηματική παρακολούθηση των εξελίξεων στο πεδίο εφαρμογής της σωφρονιστικής πολιτικής. Ειδικότερα, το υπόψη σχέδιο νόμου ρυθμίζει, μεταξύ άλλων, πέντε συγκεκριμένα ζητήματα σωφρονιστικής πολιτικής, που άπτονται των συνθηκών έκτισης των στερητικών της ελευθερίας ποινών, εκ των οποίων τα τρία αντιστοιχούν σε αναγνωρισμένα δικαιώματα των κρατουμένων από την εθνική, την ευρωπαϊκή και τη διεθνή σωφρονιστική νομοθεσία, η προστασία των οποίων εμπίπτει στον πυρήνα της αποστολής της Αρχής σύμφωνα με το παραπάνω θε- 2. Πλήρες κείμενο διαθέσιμο στο https://www.synigoros.gr/api/files/download/4 3. Σε δημόσια διαβούλευση http://www.opengov.gr/yptp/?p=2915. 22