συσσωρεύονται σε μια γωνιά του θαλάμου, ενώ γάτες μπαινοβγαίνουν από τα κάγκελα σε μια προσπάθεια να αρπάξουν περισσεύματα φαγητών. Μια βρώμικη ατμόσφαιρα και μια μπόχα αναδύεται που σου κόβει την ανάσα κυρίως τους θερινούς μήνες ακόμα κι αν στέκεσαι έξω από τους θαλάμους. Μπόχα που έρχεται και κολλάει πάνω σου σαν υγρασία. Αυτή η δυσοσμία διαπερνά και ποτίζει τους τοίχους, τα πατώματα και ολόκληρο τον χώρο. Το κέντρο κράτησης, πέρα από την εικόνα των φυλακισμένων προσφύγων, έχει χαραχθεί στη μνήμη μου και με αυτή τη συγκεκριμένη μυρωδιά. Η μπόχα αυτή, η βρωμιά, ενέτεινε την πρόσληψη και το στιγματισμό του κέντρου κράτησης ως «τόπου μιαρότητας». Σύμφωνα άλλωστε με τη Mary Douglas «η βρωμιά, η ακαθαρσία είναι ύλη εκτός τόπου» (Douglas 2006:85) και συνεπώς «η συμπεριφορά μας γύρω από τη μίανση είναι η αντίδραση μας σε οποιοδήποτε αντικείμενο ή ιδέα ενδέχεται πιθανόν να αναστατώσει ή να ανατρέψει τις αγαπημένες μας ταξινομήσεις» (Douglas 2006:86). Αν μια κοινωνία χαρακτηρίζεται από την οργάνωση και την ευταξία, δηλαδή όλα τα στοιχεία και αντικείμενα βρίσκονται στην σωστή τους θέση (ύλη εντός τόπου) τότε το κέντρο κράτησης Παγανής, βρισκόμενο ακριβώς στον αντίποδα, αποτέλεσε «ύλη εκτός τόπου»21. Αυτός ο αντί-τόπος, η ετεροτοπία, εξέφραζε, τόσο από έξω όσο κι από μέσα, την αταξία, την αποδιοργάνωση, τη βρωμιά. Κατ’ επέκταση συμβόλιζε τη διαταραχή της «φυσικής» τάξης πραγμάτων και ενδεχομένως την ιδέα της «ηθικής παρακμής»· ήταν, με άλλα λόγια, το διαστρεβλωμένο είδωλο της κοινωνίας μέσα στον καθρέφτη που δεν τολμά να αντικρύσει. Το κέντρο κράτησης ως ύλη εκτός τόπου και εξαιτίας των πρακτικών που εφαρμόζονταν μέσα σε αυτό, εξέφραζε ένα ετεροτοπικό τοπίο που απέκλινε από το φυσιολογικό. Σύμφωνα με την έκθεση της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαι��ματα του Ανθρώπου τα τελευταία χρόνια, (τουλάχιστον μέχρι τον Απρίλιο του 2010, ημερομηνία έκδοσης της έκθεσης), «η Ελλάδα έχει καταδικαστεί έξι φορές από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου για παραβίαση του άρθρου 3 λόγω των συνθηκών κράτησης που συνιστούν απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση» (ΕΕΔΑ 2011: 9) . Επίσης η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων (ΕΠΒ) σε επισκέψεις που πραγματοποίησε το 2007 και 21 Για την ύλη εκτός τόπου βλ. Αθανασίου 2007 17