ΘΕΣΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ πληθυσμού των ελληνικών φυλακών, επιτείνοντας την κατασταλτική διάσταση του εγκλεισμού έναντι του σωφρονιστικού χαρακτήρα και της προετοιμασίας για την κοινωνική επανένταξη. Συμπληρωματικά με τα παραπάνω και ενόψει των προτεινόμενων αλλαγών στο καθεστώς των σωφρονιστικών αδειών, ο Συνήγορος του Πολίτη κρίνει σκόπιμο να θυμίσει παλαιότερη πρότασή του σχετικά με την ανάγκη εισαγωγής στο άρθρο 54 § 8 Σωφρονιστικού Κώδικα χρονικής διαβάθμισης στο δικαίωμα του κρατουμένου για υποβολή νέας αίτησης χορήγησης άδειας, όταν αυτός δεν επιστρέφει κατά τη λήξη της προηγουμένως χορηγηθείσας άδειας (χωρίς πρότερη έγκαιρη ενημέρωση του Καταστήματος και επαρκή δικαιολόγηση της καθυστέρησης). Συγκεκριμένα, η Αρχή - σε συνέχεια διερεύνησης σχετικών αναφορών - θεωρεί απαραίτητη και δικαιοπολιτικά ορθότερη την εισαγωγή διαβάθμισης ανάλογα με το εάν επακολουθήσει οικειοθελής επιστροφή του κρατουμένου ή όχι, καθώς επίσης σε σχέση με το χρονικό διάστημα της καθυστέρησης και την ενδεχόμενη αντικειμενική δυσκολία έγκαιρης ενημέρωσης του υπηρεσίας του καταστήματος, ώστε να μην τυγχάνουν της ίδιας αντιμετώπισης και να μη στερούνται του δικαιώματος συντομότερης υποβολής νέας αίτησης για άδεια οι κρατούμενοι που επιστρέφουν οικειοθελώς στο κατάστημα λίγες μόνον ώρες μετά τη λήξη της άδειάς τους, με εκείνους οι οποίοι δεν επιστρέφουν καθόλου και συλλαμβάνονται αργότερα. Σε συνέχεια των παραπάνω προτείνεται η εξής αναδιατύπωση της παρ. 8 του άρθρου 54 Σωφρονιστικού Κώδικα: «Κρατούμενος που δεν επιστρέφει στο κατάστημα κράτησης μετά τη λήξη ή ανάκληση χορηγηθείσης αδείας, χωρίς να έχει προβεί σε έγκαιρη και ακριβή ενημέρωση και παραδεκτή δικαιολόγηση προς την υπηρεσία του καταστήματος, παραπέμπεται στο Συμβούλιο αδειών και πειθαρχικού ελέγχου και δεν επιτρέπεται να λάβει νέα τακτική ή εκπαιδευτική άδεια: (α) σε περίπτωση οικειοθελούς επιστροφής του εντός του αμέσως επόμενου εικοσιτετραώρου, πριν από την πάροδο έξι μηνών από την επιστροφή του, (β) σε περίπτωση οικειοθελούς επιστροφής του μετά την πάροδο ολόκληρης της επόμενης ημέρας, πριν από την πάροδο δώδεκα μηνών από την επιστροφή του και (γ) σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, πριν από την πάροδο δύο ετών από τη σύλληψή του». Επιπλέον, ως προς τη διαδικασία χορήγησης τακτικών αδειών, ο Συνήγορος του Πολίτη έχει επισημάνει13 ότι η ισχύουσα πρόβλεψη του άρθρου 55 § 2 Σωφρονιστικού Κώδικα (μετά την προσθήκη που εισήχθη με το άρθρο 20 § 3 ν. 3772/2009: «Ο δικαστικός λειτουργός που προεδρεύει του Συμβουλίου, σε περίπτωση διαφωνίας του ως προς τη χορήγηση της 13. Συνήγορος του Πολίτη, Ειδική Έκθεση 2015 Εθνικού Μηχανισμού Πρόληψης https://old. synigoros.gr/resources/docs/ee2015-15-basanistiria--2.pdf (σελ. 137). 31