ΕΘΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΩΝ & ΤΗΣ ΚΑΚΟΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 2020-2021 για τη χορήγηση των αδειών. Η προτεινόμενη τροποποίηση της περίπτ. 1 της παρ. 1 του άρθρου 55 Σωφρονιστικού Κώδικα μεταβάλλει την πρώτη τυπική προϋπόθεση για τη χορήγηση της τακτικής άδειας και ειδικότερα το όριο/τμήμα ποινής που πρέπει να έχει εκτίσει ο κατάδικος για να του χορηγηθεί άδεια, από το ισχύον γενικό όριο του ενός πέμπτου σε διαφορετικό όριο ανάλογα με το ύψος της επιβληθείσας ποινής. Η πρόταση αυτή μπορεί να θεσπίζει μικρότερο ποσοστό/όριο για την πρώτη κατηγορία (υποπερίπτωση αα΄) με επιβληθείσα ποινή φυλάκισης μέχρι πέντε έτη και ίδιο ποσοστό/όριο για τη δεύτερη κατηγορία με επιβληθείσα άνω των δέκα ετών (υποπερ. αβ΄), ωστόσο για τις δυο επόμενες κατηγορίες (υποπερ. αγ΄ και αδ΄) με επιβληθείσα ποινή άνω των δέκα ετών και ισόβια κάθειρξη, αντίστοιχα, αυξάνει το απαιτούμενο όριο εκτιθείσας ποινής σε σχέση με την ισχύουσα μορφή του άρθρου 55 § 1 Σωφρονιστικού Κώδικα. Επί πλέον, λαμβάνοντας υπόψη τα προβλεπόμενα όρια του άρθρου 105 § 1 ΠΚ και ειδικά την περίπτ. γ΄ αυτής της διάταξης, διαπιστώνεται ότι στην υποπερίπτωση αδ΄ της προτεινόμενης ρύθμισης το προαπαιτούμενο τμήμα της εκτιθείσας ποινής για τη χορήγηση της άδειας υπερβαίνει το μισό του προβλεπόμενου ορίου για τη χορήγηση υφ’ όρον απόλυσης στη συγκεκριμένη κατηγορία, οπότε δεν φαίνεται να εκπληρώνονται οι στόχοι της μείωσης των αρνητικών συνεπειών της ποινής και της κοινωνικής επανένταξης των κρατουμένων ως αιτιολογική βάση του θεσμού των σωφρονιστικών αδειών. Συνεπής προς την αύξηση των ορίων με τη διάταξη του άρθρου 1 § 4 του υπόψη σχεδίου νόμου είναι και αυτή του άρθρου 1 § 5 που αυξάνει τα όρια/ποσοστά της εκτιθείσας ποινής για την αύξηση/παράταση των ημερών της άδειας, ενώ, αντίθετα, σε σχέση με την ισχύουσα μορφή του άρθρου 56 § 1 Σωφρονιστικού Κώδικα, μειώνει τις ημέρες αυτές καθώς και τις ημέρες διάρκειας της τακτικής άδειας. Κρίνεται, επίσης, ιδιαιτέρως επαχθής και αναιτιολόγητη η ρύθμιση για τους καταδικασθέντες σε ισόβια κάθειρξη, όπου τα προαπαιτούμενα έτη πραγματικής κράτησης για τη χορήγηση άδειας αυξάνονται στα 12, ενώ με την ισχύουσα ρύθμιση απαιτούνται 8 έτη πραγματικής έκτισης ποινής. Στην περίπτωση μάλιστα των ανωτέρω, ο κρατούμενος θα πρέπει να εκτίσει με οποιονδήποτε τρόπο 14 έτη, αντί για τα ισχύοντα 12, προκειμένου οι ημέρες άδειας να αυξηθούν κατά μία ημέρα αντί για την ισχύουσα πρόβλεψη της δυνατότητας αύξησης των ημερών άδειας έως και 3 ημέρες. Τέλος, η απουσία ρητής αναφοράς του υπόψη σχεδίου νόμου σε τροποποίηση του άρθρου 55 § 1, περίπτ. 1 εδ. 4 Σωφρονιστικού Κώδικα, που αφορά στις άδειες καταδικασθέντων ανηλίκων ή μετεφήβων σε ποινικό σωφρονισμό, δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να ερμηνευθεί ότι η μεταχείρισή τους θα υπαχθεί στο ίδιο καθεστώς με των ενηλίκων κρατουμένων. Ο Συνήγορος του Πολίτη, με βάση συστάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης και θέσεις της θεωρίας και νομολογίας, 28